Centrum Terapeutyczne Max Hemp
ul. Borowska 242
50-558 Wrocław

Zapraszamy
od poniedziałku do piątku
w godz. 9-17

MaxHemp-Divider-Green-110

Szczęśliwy senior

MaxHemp_Divider_Dots

Recepta na szczęśliwą jesień życia

Europa się starzeje… Przyjmuje się, że do 2050 roku ¼ całej populacji Europy będą stanowić osoby w wieku 60-79 lat. Utrzymanie satysfakcjonującego stanu zdrowia i sprawności intelektualnej seniorów stało się jednym z priorytetowych zadań dla Komisji Europejskiej. Ale czym właściwie jest starość? Jak ją rozumieć? Kiedy się rozpoczyna?

Na przestrzeni wieków zmieniło się pojęcie „starości”. Ogromny wpływ ma tutaj rozwój cywilizacyjny, nowe możliwości, które daje medycyna, a także ogólna poprawa jakości życia. Istnieją pewne nierozerwalne korelacje pomiędzy długością życia, a środowiskiem zewnętrznym człowieka: styl życia, dieta, używki, zanieczyszczenie środowiska – to tylko nieliczne z czynników determinujących nie tylko długość naszego życia, ale również jego jakość w wieku senioralnym. Ważny wpływ mają też otaczający nas ludzie, nasze zainteresowania i pasje oraz rozwój intelektualny.

Klasyfikacja wieku:

  • Dolna granica starości (przyjęta umownie) – 65 lat
  • Wiek starszy – 65-75 lat
  • Wiek podeszły – 76-85 lat
  • Wiek sędziwy/osoby długowieczne – powyżej 85 r.ż.
  • Wiek okołoemerytalny – odnosi się do przedziału 50-70 lat, kiedy to najwięcej osób opuszcza rynek pracy

Od czego zależy starość?

Proces starzenia jest wieloaspektowym zjawiskiem trzech powiązanych ze sobą sfer:

SFERA ZDROWOTNA

Naturalny proces starzenia się i spadek poziomu hormonów powodują pogorszenie się stanu zdrowia wraz z upływającymi latami. Seniorzy zaczynają odczuwać zmiany w funkcjonowaniu narządów zmysłu (słuch, smak, węch, dotyk). Często dołączają się do tego choroby układu krążenia, układu kostno-stawowego, choroby przewlekłe (np.cukrzyca). Układ odpornościowy ulega znacznemu osłabieniu, a procesy regeneracyjne organizmu -spowolnieniu. Profilaktyka zdrowotna i aktywność fizyczna dostosowana do możliwości organizmu to istota zapobiegania problemom zdrowotnym i zachowania wyższej jakości życia w wieku senioralnym. To kluczowy warunek opóźnienia procesów starzenia i utrzymania funkcji poznawczych organizmu.

SFERA PSYCHOLOGICZNA

Świadomość upływającego czasu często indukuje stres, który jest podstawą zaburzenia homeostazy organizmu. Seniorzy dość często borykają się ze stanami depresyjnymi, poczuciem samotności lub zależności od innych. Według Denisa Bronley’a część seniorów nie potrafi pogodzić się ze starością. Objawia się to „wrogością do otoczenia, występowaniem, lęków, konfliktowością, izolacją, poczuciem winy, zależnością od innych, obawą przed ludźmi, apatią (…)”. Jak zatem znaleźć równowagę pomiędzy własną psychiką, a lękiem przed starością? Rozwój osobisty, aktywność intelektualna, pielęgnowanie zainteresowań – to tylko jedne z wielu czynności, które gwarantują dobrą jakość życia seniora. Kontakty z innymi ludźmi i przyjazne otoczenie dają szansę na cieszenie się wiekiem senioralnym i uzyskaniem pozytywnego bilansu życia oraz zadowolenia z bytu.

SFERA SPOŁECZNA

Seniorzy podejmują nowe role społeczne, które z jednej strony mogą dawać im satysfakcję oraz szansę na spełnianie własnych marzeń, z drugiej zaś – niejednokrotnie wzbudzają lęk przed nieznaną i nową rzeczywistością. Czy jestem jeszcze potrzebny? Czy dam radę? Jak mnie ocenia otoczenie? To najczęstsze pytania zadawane sobie przez seniorów. W dzisiejszych czasach zanika pojęcie „rodzin wielopokoleniowych”. Wzbudza to w ludziach starszych poczucie niepotrzebności, a w konsekwencji gwałtownie przyśpiesza procesy starzenia się.  Badania pokazują, ze grupa tych seniorów, która ma szczęście, aby znaleźć „swoje miejsce na ziemi” (rozumiane jako otoczenie przyjaciół, pasje, realizowanie planów na które wcześniej nie było czasu), znacznie rzadziej zapada na poważne schorzenia. Odpowiedzią na zaspokojenie sfery społecznej seniora mogą być  Uniwersytety Trzeciego Wieku, które dają możliwość zaspokajania u seniorów potrzeb psycho-społecznych, dają możliwość rozwoju intelektualnego i uczestnictwa w życiu kulturalnym, a także pielęgnują poczucie przynależności do grupy.

Potrzeby osób w wieku senioralnym

Wbrew pozorom potrzeby seniorów nie różnią się znacznie od potrzeb osób z innych grup wiekowych. Amerykański gerontolog – Clark Tibbitis – stworzył niezwykle trafną klasyfikację potrzeb seniorów:

  1. Potrzeba wykonywania społecznie użytecznych działań
  2. Potrzeba wykorzystywania czasu wolnego w satysfakcjonujący sposób
  3. Potrzeba bycia uznanym za część społeczeństwa, społeczności i grupy oraz odgrywania w nich określonej roli
  4. Potrzeba uznania jako jednostki ludzkiej
  5. Potrzeba utrzymywania normalnych kontaktów towarzyskich
  6. Potrzeba stwarzania okazji dla doznań i autoekspresji
  7. Potrzeba ochrony zdrowia i dostępu do opieki społecznej
  8. Potrzeba odpowiednio ustalonego trybu życia i utrzymania stosunków z rodziną
  9. Potrzeba odpowiedniej stymulacji umysłowej i psychicznej
  10. Potrzeba duchowej satysfakcji

Warto też przypomnieć Kartę Praw Dziadków opracowaną w 2009 roku przez Polska The Times, która powstała w oparciu o wypowiedzi znanych psychologów, lekarzy i prawników.

Karta Praw Dziadków

  • Dziadkowie mogą, ale nie muszą pomagać dzieciom przy wychowywaniu wnuków.
  • Dziadkowie mają prawo odmówić opieki nad wnukami.
  • Dziadkowie oraz rodzice wspólnie i precyzyjnie ustalają zasady pomocy przy wnukach.
  • Dziadkowie nie są tanią siłą roboczą.
  • Dziadkowie nie mogą ponosić kosztów opieki nad wnukami.
  • Dziadkowie, zwłaszcza gdy rezygnują z pracy zarobkowej, by zajmować się wnukami,
    mają prawo do zapłaty.
  • Opieka nad wnukami nie może wywracać do góry nogami życia dziadków.
  • Dziadkowie mają prawo rozpieszczać wnuki.
  • Dziadkowie mogą radzić rodzicom, jak wychowywać dzieci, ale nie wolno im dyktować zasad wychowawczych. Nawet jeśli nie podobają im się te, które stosują rodzice.
  • Dziadkowie muszą uwzględniać zasady nowoczesnej diety i dbania o zdrowie dzieci.
  • Dziadkom nie wolno bić czy karać klapsem dzieci, nawet jeśli w ich młodości takie metody wychowawcze były uważane za dobre.
  • Dziadkowie mają prawo znać opinię swoich dzieci, jak oceniają one ich opiekę nad wnukami.
  • Dziadkowie nigdy nie krytykują swoich dzieci przy wnukach.
  • Dziadkowie nie mogą być przeciążeni obowiązkami związanymi z opieką nad wnukami. Mają obowiązek dbać o swoje zdrowie i samopoczucie.
  • Dziadkowie nie mogą dać się zamknąć w domu z wnukami.
  • Rozwód rodziców nie jest rozwodem między wnukami i dziadkami.
  • Dziadkowie mają prawo wiedzieć, dlaczego dzieci chcą, żeby to oni zajmowali się wnukami.

Warto pamiętać, że najważniejsza jest równowaga pomiędzy własnym życiem, w szerokim tego słowa znaczeniu, a pomaganiem najbliższym. Pomiędzy tym co mogę, czego pragnę, a co muszę. Tylko zachowanie tej równowagi daje seniorom możliwość pięknego i szczęśliwego życia.

 

 

 

 

 

 

 

 

MaxHemp_Divider_Dots